Ba năm trước, tôi ký một giao kèo thiết kế trọn gói cho một cặp vợ chồng son ở Vinhomes. Họ yêu cầu một căn bếp thật sang sang trọng theo kiểu showroom. Tôi làm đúng yêu cầu, bàn giao đúng hạn, họ khen hết lời. Nhưng tối đó về nhà, mở tủ lấy nồi, tôi vấp ngay vào một thùng giấy đựng rau khô chất đống dưới gầm bàn. Vì căn bếp của tôi chưa bao giờ được thiết kế. Ngay lúc đó tôi chợt hiểu mình đang bán bản vẽ mà chẳng hiểu gì về cách một căn bếp thực sự vận hành. Để làm tốt thiết kế nội thất chung cư trọn gói, điều đầu tiên tôi học được là phải hiểu người ở, không phải nhìn catalogue.
Căn bếp của tôi không có nơi để cái nồi áp suất
Bếp nhà tôi rộng 9m2, lúc xây dựng tôi chỉ chăm chăm nghĩ đến tổng thể mà quên mất những chi tiết nhỏ như cái nồi áp suất vợ tôi dùng ba lần mỗi tuần. Nồi này cao tới 35 phân, không thể nhét vừa cái tủ bếp tiêu chuẩn. Thế là nó thành vật cản, mỗi lần nấu tôi phải nhấc ra nhấc vào, rồi lại để tạm dưới gầm bàn cho đến khi vấp ngã. Tôi chợt nhận ra mình thiết kế cho mắt người xem, chứ không phải cho tay người dùng. https://thietkenoithat.com/thiet-ke-noi-that-chung-cu bỏ qua nhu cầu lưu trữ thật, quên mất cuộc sống có lúc bề bộn. Sau bài học đó, tôi bắt đầu ở lại căn hộ mình thiết kế trước khi bàn giao cho khách ít nhất hai ngày, tự nấu ăn, tự giặt giũ để cảm nhận từng góc khuất, từng chỗ vướng víu. Điều buồn cười là, chính tôi phát hiện ra lỗi thiết kế của mình mà trước đó không hề nhìn thấy.
Trọn gói không phải là chọn mọi thứ theo catalogue
Một lần khác, một khách hàng tin tưởng giao khoán toàn bộ cho tôi toàn quyền quyết định. Tôi hí hửng chọn từng món từ catalogue, từ sofa Ý đến bàn ăn Bắc Âu. Khi nhận nhà, họ tỏ vẻ hài lòng, nhưng hai tuần sau tôi ghé thăm thì thấy máy xay sinh tố cũ của gia đình họ vẫn nằm trên bàn. Họ giữ lại vì không nỡ vứt, nhưng không có chỗ cất. Tôi tự hỏi có bao nhiêu khách của tôi rơi vào cảnh này, thì nhận ra con số khoảng 60% theo khảo sát nho nhỏ của riêng tôi. 60% khách hàng của tôi giữ lại đồ cũ sau khi nhận nhà, không phải vì họ tiếc của, mà vì những món đó gắn với kỷ niệm, gắn với nếp sống hằng ngày. Từ đó tôi tập hỏi khách về những món đồ họ không bao giờ có thể bỏ, dù nó cũ kỹ đến mức nào. Tôi ghi chép từng chi tiết, từ chiếc chén sứt quai đến cái nồi gang mà bà ngoại để lại.
Từ bỏ thước dây năm mét để đo bằng nếp sống của chủ nhà
Quy trình làm việc của tôi thay đổi hoàn toàn. Trước đây tôi đo diện tích, đo độ sáng. Bây giờ tôi chuyển sang quan sát cách ông chồng nấu ăn, bà mẹ ngồi giặt đồ, đứa trẻ trải bài tập trên bàn. Có lần, một cô khách rất thích cắm hoa. Cô ấy không bao giờ nói trực tiếp, nhưng tôi chỉ cần nhìn cách cô ấy cắm hoa một lần liền biết cô ấy cần một quầy bar nhỏ cạnh cửa sổ, có chỗ để dao kéo. Tôi thiết kế quầy bar đó, và khi bàn giao, cô ấy đứng hình mất mấy giây rồi mỉm cười. Tôi nghiệm ra, người ta không cần nội thất đẹp trên giấy, người ta cần nội thất hiểu được nếp sống của mình. Cây thước dây năm mét của tôi giờ chỉ dùng để đo những thứ cơ bản, còn phần lớn thời gian tôi dành để nghe chuyện, quan sát cử chỉ, thói quen, cả những điều họ không nói ra.
Tôi không cần khách hàng thêm ngân sách, tôi cần họ cho tôi xem tủ bếp cũ
Hợp đồng gần đây nhất của tôi là một căn hộ 68m2. Gia chủ muốn theo phong cách hiện đại trẻ trung. Thay vì chốt đơn ngay, tôi đề nghị một điều lạ lùng: chụp ảnh toàn bộ đồ đạc cũ trong nhà họ, đếm từng chiếc chén, từng cục pin dự phòng. Họ nhìn tôi như người mất trí, nhưng vẫn làm theo. Kết quả là bản thiết kế chẳng đẹp lung linh trên những bức render, thậm chí có phần xù xì, thực dụng. Nhưng khi bàn giao, vợ chủ nhà bật khóc. Cô ấy nói lần đầu tiên có một nơi mà cây lau nhà cũng có chỗ đứng riêng, nồi cơm điện không phải nhét lò sưởi, bộ ấm trà của mẹ chồng để vừa ngăn tủ. Tôi hiểu rằng hai chữ trọn gói không phải là trọn bản vẽ hay trọn catalogue, mà là trọn vẹn nếp sống của những con người sẽ ở đó. Nếu bạn đang có ý định thiết kế lại căn hộ của mình, tôi chỉ khuyên bạn một điều: đừng mang catalogue đến hỏi ý kiến tôi, hãy mở tủ bếp cũ của bạn ra, chụp vài tấm hình, đếm đồ đạc của nhà bạn, rồi hẵng nói chuyện thiết kế. Bởi vì cuối cùng, người ta về nhà để sống, chứ không phải để ngắm bản vẽ trên tường.